Hoe gaan kinderen met afscheid om?

Geplaatst op Categorieën Geen categorie

Een veel voorkomende vraag welke ik als uitvaartverzorger in de week voorafgaand aan de uitvaart voorbij hoor komen is: ‘Zullen we oppas voor de kinderen regelen?’ Vaak twijfelen ouders of het wel verstandig is om hun kinderen bij de uitvaartplechtigheid te betrekken uit angst voor afleiding omdat kinderen soms moeilijk kunnen stilzitten, omdat kinderen tijdens een muziekstuk of toespraak onrustig kunnen zijn, of omdat je de kinderen op zo’n jonge leeftijd juist het verdriet wilt besparen…

Mijn oprechte en eerlijke advies is om de kinderen vooral wél mee te brengen. Zo geef je ze namelijk alle gelegenheid én vrijheid om op hun eigen manier afscheid te nemen. Dit kan tijdens verschillende momenten zoals de dagelijkse rouwbezoeken, de condoleance avond of tijdens de uitvaart.

Kinderen zijn best wel goed in staat om op hun eigen manier met familieleden mee te leven en het verlies te verwerken. Huilen mag maar hoeft niet. Geef kinderen vooral de ruimte die ze nodig hebben. Vertrouwd en dichtbij of juist wat meer afstand. Het is hierbij helemaal niet erg dat het kind ook jullie verdriet ziet. Want door er open over te zijn maak je veel bespreekbaar. Zo creëer je rust en ontstaat er begrip.

Want kinderen gaan anders met verdriet om dan volwassenen. Het ene moment kunnen ze erg ondersteboven zijn, het andere moment kunnen ze heel gemakkelijk weer met andere dingen bezig zijn zoals bijvoorbeeld met een mobiele telefoon, gamen, of met speelgoed. En vanwege hun heerlijke onbevangen kijk op de situatie zorgen kinderen tijdens de verdrietige momenten natuurlijk toch ook weer voor die brede glimlach.

Overigens kan het vooral bij kleine kinderen verstandig zijn om een familielid, een goede vriendin of vriend te vragen om een oogje in het zeil te houden. Mocht het kind tijdens een afscheidsmoment of de uitvaartplechtigheid naar het toilet willen gaan of toch luidruchtig zijn, dan kan deze begeleider zich over het kind ontfermen zodat de naasten zich zonder al te veel afleiding op het afscheid kunnen richten.

Maar hoe kun je de kinderen nu het beste op de uitvaart voorbereiden?

Wees op de eerste plaats jezelf, blijf waakzaam en wees open en eerlijk over afscheid nemen. Vertel zoveel mogelijk in normale woorden wat er is gebeurd en wat er nog gaat komen. Betrek de kinderen bij het afscheid nemen door ze bijvoorbeeld de uitvaartkist te laten beschilderen, vraag de kinderen om tekeningen te maken, een gedicht te schrijven, kaarsjes aan te steken of ballonnen op te laten. Tip: Oudere kinderen zijn tegenwoordig erg bedreven in het maken van een PowerPoint of het downloaden van muziek. Geef ze vooral deze rol of andere taken zodat ze zich gehoord voelen.

En niet te vergeten… ontladen hoort er ook bij! Volwassenen doen dat door elkaar na afloop van de uitvaartplechtigheid in de koffiekamer te ontmoeten en na te praten. Kleine kinderen ontladen zich op hun eigen manier door te ravotten, te gillen en ja, ook door boos te zijn, te ‘zeuren’ en te huilen. Het is helemaal niet erg, laat het maar gebeuren. Het is immers hun manier om alle indrukken te verwerken.

Tot slot, ga ervan uit dat de fantasie van kinderen anders is dan de werkelijkheid. Zorg er daarom voor dat kinderen altijd bij je terecht kunnen, wat hun gedrag ook moge zijn. Soms zijn hun reacties anders dan je zou verwachten. Veroordeel het gedrag niet maar bied kinderen de veiligheid om hun verdriet ook op andere manier te uiten.