Humor tijdens een uitvaart???

Geplaatst op Categorieën Geen categorie

Jaren geleden had ik een collega die met regelmaat zijn motto uitsprak: “Een dag niet gelachen, is een dag niet geleefd.’’ Deze welbekende uitdrukking is uiteraard niet heel letterlijk bedoeld. Maar er zijn van die dagen dat er vanwege droevige gebeurtenissen ogenschijnlijk weinig te lachen valt. Juist bij deze dagen kan humor zorgen voor de nodige ontlading. Want humor relativeert. Tijdens de gesprekken met nabestaanden wordt er dan ook regelmatig gelachen. Niet om de grap, maar wel vanwege de doorleefde ernst.

Heeft u zelf er ooit wel eens over nagedacht dat er ook tijdens een uitvaart mag worden gelachen? Wellicht voelt het ongepast en is het in onzekere tijden zelfs ondenkbaar.

Want vaak is er vanwege de voorafgaande hevige periode geen enkele aanleiding om te lachen. Immers afscheid van een dierbare moeten nemen is een ingrijpende gebeurtenis en kan nooit meer worden overgedaan. Bovendien is de uitvaartceremonie, ter afsluiting van deze periode, de enige mogelijkheid om een groot deel van iemands leven (vaak binnen 1 uur) door middel van beelden, muziek en persoonlijke woorden zo goed mogelijk te schetsen en recht te doen.

Over het algemeen vormt iemands laatste levensfase een kort maar intens gedeelte van een heel mensenleven. Een leven wat verrijkt werd met mooie, fijne, gezellige en natuurlijk ook grappige momenten. Wellicht is het goed om hier meer bij stil te staan?

Juist al deze fijne herinneringen en leuke levensmomenten zouden de basis moeten vormen voor een onvergetelijk afscheid. En heel af en toe worden deze momenten zelfs op een ludieke wijze omlijst.

Zo heb ik ooit een uitvaart mogen verzorgen waarbij er, ondanks dat er een plotseling en onverwacht overlijden zich voordeed, met veel humor werd stilgestaan bij het leven van de overledene. Dit vertelde niet alleen iets over de persoon zelf, maar zeer zeker ook over de positieve levenshouding van zijn nabestaanden. Naast de persoonlijke herinneringen en woorden van afscheid werd er ook met korte grappige verhalen op zijn leven teruggekeken. Maar de echte hilariteit ontstond toen het slotstuk van de plechtigheid werd ingezet. Dit is mij altijd bijgebleven en vormt nog altijd een leuke anekdote waar ik vaak met een glimlach aan terugdenk…

Over het algemeen mag ik als uitvaartverzorger de ceremonie afsluiten met passende slotwoorden en een dankwoord. Maar aan het einde van deze uitvaart, vanuit het niets, stond een familielid van de overledene op, deed een witte pruik op zijn hoofd, haalde een dirigeerstokje tevoorschijn en stevende tijdens de verwarring die ontstond richting het katheder. Terwijl alle verbaasde ogen op hem gericht waren, bonjourde hij a la Louis de Funès, woest zwaaiend met de baton alle genodigden de aula uit. Deze frivool uitgevoerde parodie, gebaseerd op een scene uit de film La Grande Vadrouille, bezorgde tijdens het verlaten van de zaal bij de gasten vele waterlanders. Niet alleen vanwege het verdriet, maar ook vanwege het koddige en dolkomische einde wat overigens niemand zag aankomen.

Het heeft geresulteerd in een humorvolle en onvergetelijke uitvaartceremonie waar vooral met een (glim)lach én af en toe een traan tot op de dag van vandaag door velen over nagepraat wordt.

Zoals Godfried Bomans het ooit zo treffend omschreef: “Humor is overwonnen droefheid.”